De Postcode Loterij is een geluksspel dat sinds 1989 in Nederland wordt georganiseerd door de Stichting Nationale Postcodemonumenten, een stichting die opgezet is om geld te genereren voor maatschappelijke doelen. Het spel werkt met postcode-gebieden en heeft een unieke manier van uitslagen bekendmaken.
Wat is de Postcode Loterij?
De Postcode Loterij is geen klassiek geluksspel, maar eerder een loterij die georganiseerd wordt in samenwerking met postcodes. Bij het spel kiest men als participant een postcode-gebied waarvoor men wil spelen en wint men bij deelnemen aan elk potje geld. Het geld postcode-loterij.nl dat is ingezameld door alle participanten wordt verdeeld onder hen, gebaseerd op hun deelname in de loterij.
Hoe werkt de Postcode Loterij?
Het spel start met het invullen van een speciale formulier waarop men zijn postcode-gebied selecteert. Hierdoor wordt bepaald welke groep je onder valt en tot welk geldbedrag je in aanmerking komt als je wint.
De uitslagen worden dan bekendgemaakt op de website en door middel van een speciaal postbusnummer dat op maandag, woensdag en vrijdag wordt uitgekeken. Bij elk potje wordt er bepaald wie van alle ingeschreven participants per postcode-gebied zal winnen.
Types of Postcode Loterij
Sinds de start zijn er verschillende varianten aan de orde gekomen in Nederland. De meest bekende vorm is die met postcodes, maar ook andere soorten zoals “E-nummers” en een aparte lotterij voor particulieren werden georganiseerd.
Het E-nummer systeem was bedoeld om particuliere personen de mogelijkheid te bieden aan de Postcode Loterij mee te doen zonder zich bij de organisatie te moeten registreren. Deelnemers konden dan een speciaal nummer opgeven en zouden het geld bedragen dat ze als winnaar ontvangen van anderen in kunnen nemen.
Belangrijkste spelregels
Wanneer je je aanmeldt, word je automatisch geleden bij de loterij. Om deel te nemen of om een postbusnummer opnieuw uit te kezen hoeft niets anders gedaan te worden dan het formulier invullen en posten. Je krijgt daarna informatie over wie van alle inzenders wint.
Het geld dat je ontvangt is gebaseerd op de verhouding tussen jouw postcodegebied en een bepaald bedrag dat ingezameld wordt bij elke uitkering.
De geschiedenis achter Postcode Loterij
Vanaf de jaren ’90 kreeg het spel veel publiciteit toen het door ondernemer John de Mol opgericht werd. Hij was enthousiast over de mogelijke toepassing van zijn idee, namelijk een loterij waarbij postcode-gebieden worden gebruikt om geld in te zamelen voor verschillende maatschappelijke doelen.
De organisatie is echter niet beperkt tot het initiatief van de Mol en werkte mee met andere lokale overheden. Tegenwoordig ondersteunen ze diverse goede doelen, waaronder vele kleine ondernemingen, liefdadige instellingen en sommige gemeentelijke projecten.
Rechtelijke Context
Uiteraard was er discussie opgekomen in verband met de erkenning door Nederlandse rechtbank. In 2006 werd duidelijk gemaakt dat het spel volgens artikel 92 van BW geldt als een “geld-verdelende activiteit” die moest worden toegestaan.
Sindsdien konden participants via het formulier deelnemen aan elk potje en ontvangen ze daarop het bedrag waarvoor ze hadden ingezameld. Deze erkenning maakte dat organisatoren, vanwege hun status als stichting zonder winstoogmerk, een garantie moesten verlenen voor opbrengsten.
Voor- en nadelen
Een van de grootste voordelen aan de Postcode Loterij is natuurlijk het feit dat er geld wordt gespeeld die vervolgens weer wordt uitgedeeld. Dit maakt van elk gewonnen bedrag een klein verlies voor de stichting, omdat men daarmee ook opnieuw moet beginnen met de inzameling.
Maar wat is dan de uiteindelijke doelstelling? Ondanks dat veel mensen dit niet kennen geeft het spel deelnemers de mogelijkheid om geld over te maken naar kleine gemeenschappelijk projecten, van sport- en culturele organisaties tot scholen en andere sociale instellingen.
Conclusie
Een loterij met postcodes waarbij participanten gebaseerd op hun postcode-gebiedsverdeling een aandeel hebben in elk potje geld. Dit systeem, dat sinds 1989 bestaat, heeft enorm veel publiekscultuur geleverd en maakt onderdeel uit van het Nederlandse stichtingslandschap.
Ondanks de voor- en nadelen die bij de verschillende loterijvormen horen, is de Postcode Loterij wellicht een interessante aanpak om kleine gemeenschappen te steunen met geld dat door particulieren wordt opgehaald.